M15 Zwyrodnienie wielostawowe
Opis:
Jest to stan zapalny dotyczący więcej niż jednego stawu. Do zwyrodnienia dochodzi w wyniku zużycia chrząstki stawowej, której zadaniem jest amortyzacja końca kości. Najczęściej dotyczy stawów rąk, kolan, bioder i kręgosłupa.
Kategorie nadrzędne:
Podkategorie:
- M15.0 Pierwotnie uogólniona choroba zwyrodnieniowa stawówEN: Primary generalized (osteo)arthrosis
- M15.1 Guzki Heberdena (z artropatią)EN: Heberden's nodes (with arthropathy)
- M15.2 Guzki Boucharda (z artropatią)EN: Bouchard's nodes (with arthropathy)
- M15.3 Wtórna wielostawowa choroba zwyrodnieniowa stawówEN: Secondary multiple arthrosis
-
Pourazowe zwyrodnienie wielostawowe
EN: Post-traumatic polyarthrosis
-
Pourazowe zwyrodnienie wielostawowe
- M15.4 Nadżerkowa postać choroby zwyrodnieniowej stawówEN: Erosive (osteo)arthrosis
- M15.8 Inne choroby zwyrodnieniowe wielostawoweEN: Other polyarthrosis
- M15.9 Choroba zwyrodnieniowa wielostawowa, nieokreślonaEN: Polyarthrosis, unspecified
-
Uogólnione zwyrodnienie stawów BNO
EN: Generalized osteoarthritis NOS
-
Uogólnione zwyrodnienie stawów BNO
Procedury przy tym rozpoznaniu
Procedury ICD-9, które w okresie III kw. 2025 – II kw. 2026 sprawozdawano do NFZ przy rozpoznaniu M15 i jego podkodach wyraźnie częściej niż przy innych rozpoznaniach.
Zabiegi i badania
Badania laboratoryjne
| Badanie | Pacjenci* | × częściej niż średnio** |
|---|---|---|
| C59 Odczyn opadania krwinek czerwonych | 35 454 | 19× |
| O91 Witamina D - 25 OH | 31 522 | 8× |
| M45 Kwas moczowy | 26 634 | 7× |
| K21 Czynnik reumatoidalny (RF) | 23 716 | 49× |
| N66 Przeciwciała przeciw białkom bogatym w cytrulinę (CCP) | 21 016 | 49× |
| O77 Wapń całkowity (Ca) | 19 716 | 5× |
| O21 Przeciwciała przeciwjądrowe (ANA) | 10 191 | 25× |
| M18 Kinaza fosfokreatynowa (CK) | 6 364 | 5× |
| L23 Fosforan nieorganiczny | 5 106 | 3× |
| I79 Białko całkowite, rozdział elektroforetyczny | 3 152 | 7× |
* Liczba pacjentów to suma danych NFZ w podziale na świadczeniodawców: pomija grupy poniżej 5 pacjentów i liczy dwa razy pacjenta leczonego u dwóch świadczeniodawców.
** Ile razy większy jest udział pacjentów z tą procedurą wśród pacjentów z tym rozpoznaniem niż wśród wszystkich pacjentów w zbiorze. Pokazujemy pozycje co najmniej 3 razy częstsze niż średnio i u co najmniej 20 pacjentów. To miara tego, jak często NFZ dostaje te kody razem, a nie ryzyko ani skuteczność leczenia.
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiór 4896 (licencja CC0 1.0), III kw. 2025 – II kw. 2026, dane na dzień 14 września 2026. Zbiór obejmuje leczenie szpitalne i ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, tę drugą tylko u świadczeniodawców, którzy mają też leczenie szpitalne. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom.
Statystyki NFZ
W 2025 r. NFZ odnotował 1 076 761 pacjentów z kodem M15 jako rozpoznaniem głównym i 9 357 444 świadczenia. To o 8% mniej niż w 2019 r.
| Rok | Pacjenci | Nowi pacjenci | Żyjący z rozpoznaniem | Świadczenia |
|---|---|---|---|---|
| 2025 | 1 076 761 | 245 355 | 5 667 122 | 9 357 444 |
| 2024 | 1 089 189 | 260 865 | 5 578 139 | 10 822 376 |
| 2023 | 1 069 799 | 267 090 | 5 468 795 | 10 166 015 |
| 2022 | 1 017 519 | 260 580 | 5 349 032 | 9 150 700 |
| 2021 | 978 714 | 258 370 | 5 243 113 | 7 665 786 |
| 2020 | 903 149 | 217 810 | 5 160 581 | 6 193 730 |
| 2019 | 1 176 253 | 322 084 | 5 097 126 | 8 411 586 |
| 2018 | 1 183 378 | 335 717 | 4 897 227 | 8 114 836 |
| 2017 | 1 221 612 | 368 710 | 4 676 777 | 8 149 498 |
| 2016 | 1 256 335 | 412 395 | 4 413 485 | 8 213 955 |
| 2015 | 1 226 983 | 432 532 | 4 094 216 | 7 843 361 |
- Pacjenci – osoby, którym w danym roku udzielono świadczenia z tym kodem jako rozpoznaniem głównym.
- Nowi pacjenci – osoby, u których NFZ odnotował ten kod po raz pierwszy; przybliżenie zachorowalności.
- Żyjący z rozpoznaniem – osoby żyjące w danym roku, u których w tym roku lub wcześniej, od początku danych NFZ, odnotowano ten kod; przybliżenie chorobowości. Liczba obejmuje też dawno wyleczonych, więc przy chorobach krótkotrwałych rośnie z roku na rok.
- Świadczenia – wizyty, porady, hospitalizacje i inne świadczenia sprawozdane z tym kodem.
Pacjenci w 2025 r. według podkodów
Liczb nie należy sumować: jeden pacjent bywa zakodowany kilkoma podkodami.
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiory 2556, 2557, 2558, 2561, 2577 (licencja CC0 1.0), lata 2015–2025, dane na dzień 2 lipca 2026. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom i nie mają stricte epidemiologicznego charakteru.
Kwoty refundacji NFZ
W 2025 r. NFZ zapłacił 703 mln zł za świadczenia z kodem M15 jako rozpoznaniem głównym, średnio 653 zł na pacjenta. W 2010 r. było to 168 mln zł.
| Wiek | Mężczyźni | Kobiety | Razem |
|---|---|---|---|
| 0–4 | 1,7 tys. zł | 3,8 tys. zł | 5,6 tys. zł |
| 5–9 | 12,7 tys. zł | 2,2 tys. zł | 14,9 tys. zł |
| 10–14 | 32,7 tys. zł | 33,4 tys. zł | 66,2 tys. zł |
| 15–19 | 102 tys. zł | 134 tys. zł | 236 tys. zł |
| 20–24 | 324 tys. zł | 364 tys. zł | 688 tys. zł |
| 25–29 | 600 tys. zł | 770 tys. zł | 1,4 mln zł |
| 30–34 | 1 mln zł | 1,3 mln zł | 2,3 mln zł |
| 35–39 | 2 mln zł | 3,2 mln zł | 5,1 mln zł |
| 40–44 | 2,9 mln zł | 6,6 mln zł | 9,4 mln zł |
| 45–49 | 5,1 mln zł | 13,7 mln zł | 18,8 mln zł |
| 50–54 | 7,7 mln zł | 27,3 mln zł | 35 mln zł |
| 55–59 | 11,4 mln zł | 37,9 mln zł | 49,3 mln zł |
| 60–64 | 17 mln zł | 48,2 mln zł | 65,2 mln zł |
| 65–69 | 25,8 mln zł | 77,1 mln zł | 103 mln zł |
| 70–74 | 28,5 mln zł | 95,1 mln zł | 124 mln zł |
| 75–79 | 25,4 mln zł | 87,5 mln zł | 113 mln zł |
| 80–84 | 13,3 mln zł | 57 mln zł | 70,3 mln zł |
| 85+ | 16,4 mln zł | 89,1 mln zł | 106 mln zł |
| Rok | Pacjenci | Kwota refundacji | Średnio na pacjenta |
|---|---|---|---|
| 2025 | 1 076 761 | 703 mln zł | 653 zł |
| 2024 | 1 089 189 | 701 mln zł | 644 zł |
| 2023 | 1 069 799 | 616 mln zł | 576 zł |
| 2022 | 1 017 519 | 437 mln zł | 429 zł |
| 2021 | 978 714 | 294 mln zł | 301 zł |
| 2020 | 903 149 | 226 mln zł | 250 zł |
| 2019 | 1 176 253 | 268 mln zł | 227 zł |
| 2018 | 1 183 378 | 233 mln zł | 197 zł |
| 2017 | 1 221 612 | 222 mln zł | 182 zł |
| 2016 | 1 256 335 | 226 mln zł | 180 zł |
| 2015 | 1 226 983 | 221 mln zł | 180 zł |
| 2014 | – | 211 mln zł | – |
| 2013 | – | 204 mln zł | – |
| 2012 | – | 192 mln zł | – |
| 2011 | – | 177 mln zł | – |
| 2010 | – | 168 mln zł | – |
- Kwota refundacji – kwota, którą NFZ zapłacił świadczeniodawcom za świadczenia sprawozdane z tym kodem jako rozpoznaniem głównym, w złotych z danego roku.
- Pacjenci – osoby, którym w danym roku udzielono świadczenia z tym kodem jako rozpoznaniem głównym (dane od 2015 r.).
- Średnio na pacjenta – kwota refundacji podzielona przez liczbę pacjentów z tym kodem w tym samym roku (dane od 2015 r.).
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiory 4317, 2556 (licencja CC0 1.0), lata 2010–2025, dane na dzień 26 czerwca 2026. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom i nie mają stricte epidemiologicznego charakteru.