R42 Zawroty głowy i odurzenie
Opis:
Zawroty głowy są objawem, a nie chorobą samą w sobie. Mogą być spowodowane m.in.: chorobami układu przedsionkowego (np. zapalenie ucha wewnętrznego, choroba Meniere'a), chorobami układu sercowo - naczyniowego (np. niedokrwienie mózgu, zaburzenia ciśnienia tętniczego), chorobami ogólnymi (np. anemia, cukrzyca).
Odurzenie jest to sytuacja, gdy osoba jest nieprzytomna lub ma problem ze skupieniem uwagi. Spowodowane jest m.in. przez: zatrucie (leki, substancje chemiczne, alkohol), choroby neurologiczne (udar mózgu, padaczka).
Kategorie nadrzędne:
Obejmuje:
-
Lekkie zawroty głowy
EN: Light-headedness
-
Zawroty głowy z uczuciem wirowania BNO
EN: Vertigo NOS
Procedury przy tym rozpoznaniu
Procedury ICD-9, które w okresie III kw. 2025 – II kw. 2026 sprawozdawano do NFZ przy rozpoznaniu R42 i jego podkodach wyraźnie częściej niż przy innych rozpoznaniach.
Zabiegi i badania
| Procedura | Pacjenci* | × częściej niż średnio** |
|---|---|---|
| 87.030 TK głowy bez wzmocnienia kontrastowego | 53 073 | 10× |
| 99.97904 Farmakoterapia dożylna | 33 478 | 3× |
| 38.93 Cewnikowanie żył - inne | 32 129 | 3× |
| 89.005 Konsultacja neurologiczna | 17 399 | 12× |
| 88.714 USG naczyń szyi - doppler | 15 009 | 8× |
| 95.414 Subiektywna audiometria | 14 050 | 7× |
| 89.13 Badanie neurologiczne | 12 472 | 7× |
| 88.901 RM głowy bez i ze wzmocnieniem kontrastowym | 9 246 | 11× |
| 18.111 Otoskopia | 8 765 | 4× |
| 95.06 Badanie widzenia barw | 8 084 | 5× |
| 99.9977 Badanie węchu zestawem markerów | 7 087 | 7× |
| 88.900 RM głowy bez wzmocnienia kontrastowego | 6 338 | 14× |
| 89.004 Konsultacja laryngologiczna | 6 228 | 6× |
| 21.291 Rinoskopia przednia | 6 227 | 3× |
| 95.412 Audiometria impendancyjna | 6 092 | 4× |
Badania laboratoryjne
| Badanie | Pacjenci* | × częściej niż średnio** |
|---|---|---|
| M21 Kinaza fosfokreatynowa, izoenzymy | 1 961 | 4× |
| M23 Kinaza fosfokreatynowa, izoformy | 680 | 4× |
| P41 Hemoglobina tlenkowęglowa | 424 | 3× |
| C19 Hemoglobina, rozdział | 185 | 6× |
| G15 Czas krwawienia | 164 | 5× |
* Liczba pacjentów to suma danych NFZ w podziale na świadczeniodawców: pomija grupy poniżej 5 pacjentów i liczy dwa razy pacjenta leczonego u dwóch świadczeniodawców.
** Ile razy większy jest udział pacjentów z tą procedurą wśród pacjentów z tym rozpoznaniem niż wśród wszystkich pacjentów w zbiorze. Pokazujemy pozycje co najmniej 3 razy częstsze niż średnio i u co najmniej 20 pacjentów. To miara tego, jak często NFZ dostaje te kody razem, a nie ryzyko ani skuteczność leczenia.
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiór 4896 (licencja CC0 1.0), III kw. 2025 – II kw. 2026, dane na dzień 14 września 2026. Zbiór obejmuje leczenie szpitalne i ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, tę drugą tylko u świadczeniodawców, którzy mają też leczenie szpitalne. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom.
Statystyki NFZ
W 2025 r. NFZ odnotował 436 688 pacjentów z kodem R42 jako rozpoznaniem głównym i 793 163 świadczenia. To o 16% więcej niż w 2019 r.
| Rok | Pacjenci | Nowi pacjenci | Żyjący z rozpoznaniem | Świadczenia |
|---|---|---|---|---|
| 2025 | 436 688 | 235 550 | 3 182 538 | 793 163 |
| 2024 | 424 926 | 234 927 | 3 017 570 | 774 229 |
| 2023 | 403 669 | 228 613 | 2 849 111 | 731 062 |
| 2022 | 379 697 | 223 049 | 2 683 602 | 672 414 |
| 2021 | 342 004 | 205 097 | 2 524 787 | 598 735 |
| 2020 | 295 609 | 171 896 | 2 390 595 | 498 203 |
| 2019 | 376 434 | 232 868 | 2 280 298 | 624 015 |
| 2018 | 364 198 | 231 508 | 2 095 005 | 596 753 |
| 2017 | 357 715 | 233 275 | 1 907 090 | 576 593 |
| 2016 | 348 956 | 234 609 | 1 712 256 | 559 258 |
| 2015 | 332 727 | 230 961 | 1 510 516 | 527 354 |
- Pacjenci – osoby, którym w danym roku udzielono świadczenia z tym kodem jako rozpoznaniem głównym.
- Nowi pacjenci – osoby, u których NFZ odnotował ten kod po raz pierwszy; przybliżenie zachorowalności.
- Żyjący z rozpoznaniem – osoby żyjące w danym roku, u których w tym roku lub wcześniej, od początku danych NFZ, odnotowano ten kod; przybliżenie chorobowości. Liczba obejmuje też dawno wyleczonych, więc przy chorobach krótkotrwałych rośnie z roku na rok.
- Świadczenia – wizyty, porady, hospitalizacje i inne świadczenia sprawozdane z tym kodem.
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiory 2556, 2557, 2558, 2561, 2577 (licencja CC0 1.0), lata 2015–2025, dane na dzień 2 lipca 2026. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom i nie mają stricte epidemiologicznego charakteru.
Kwoty refundacji NFZ
W 2025 r. NFZ zapłacił 118 mln zł za świadczenia z kodem R42 jako rozpoznaniem głównym, średnio 271 zł na pacjenta. W 2010 r. było to 32,8 mln zł.
| Wiek | Mężczyźni | Kobiety | Razem |
|---|---|---|---|
| 0–4 | 19,1 tys. zł | 26,5 tys. zł | 45,6 tys. zł |
| 5–9 | 75,5 tys. zł | 86,1 tys. zł | 162 tys. zł |
| 10–14 | 165 tys. zł | 286 tys. zł | 451 tys. zł |
| 15–19 | 364 tys. zł | 695 tys. zł | 1,1 mln zł |
| 20–24 | 511 tys. zł | 1 mln zł | 1,5 mln zł |
| 25–29 | 654 tys. zł | 1,4 mln zł | 2 mln zł |
| 30–34 | 1,1 mln zł | 2,1 mln zł | 3,2 mln zł |
| 35–39 | 1,4 mln zł | 3,3 mln zł | 4,8 mln zł |
| 40–44 | 2 mln zł | 4,8 mln zł | 6,9 mln zł |
| 45–49 | 2,3 mln zł | 5,8 mln zł | 8,1 mln zł |
| 50–54 | 2,6 mln zł | 6,3 mln zł | 8,9 mln zł |
| 55–59 | 2,8 mln zł | 6,9 mln zł | 9,7 mln zł |
| 60–64 | 3,5 mln zł | 8,2 mln zł | 11,8 mln zł |
| 65–69 | 4,7 mln zł | 11,9 mln zł | 16,7 mln zł |
| 70–74 | 5 mln zł | 13,1 mln zł | 18,1 mln zł |
| 75–79 | 3,8 mln zł | 10,5 mln zł | 14,3 mln zł |
| 80–84 | 1,8 mln zł | 4,8 mln zł | 6,7 mln zł |
| 85+ | 1 mln zł | 2,9 mln zł | 3,9 mln zł |
| Rok | Pacjenci | Kwota refundacji | Średnio na pacjenta |
|---|---|---|---|
| 2025 | 436 688 | 118 mln zł | 271 zł |
| 2024 | 424 926 | 99,1 mln zł | 233 zł |
| 2023 | 403 669 | 86,9 mln zł | 215 zł |
| 2022 | 379 697 | 65,5 mln zł | 172 zł |
| 2021 | 342 004 | 41,6 mln zł | 122 zł |
| 2020 | 295 609 | 30,2 mln zł | 102 zł |
| 2019 | 376 434 | 37,8 mln zł | 101 zł |
| 2018 | 364 198 | 32,3 mln zł | 89 zł |
| 2017 | 357 715 | 29,4 mln zł | 82 zł |
| 2016 | 348 956 | 27,6 mln zł | 79 zł |
| 2015 | 332 727 | 26,8 mln zł | 81 zł |
| 2014 | – | 25 mln zł | – |
| 2013 | – | 38,9 mln zł | – |
| 2012 | – | 38,5 mln zł | – |
| 2011 | – | 35,5 mln zł | – |
| 2010 | – | 32,8 mln zł | – |
- Kwota refundacji – kwota, którą NFZ zapłacił świadczeniodawcom za świadczenia sprawozdane z tym kodem jako rozpoznaniem głównym, w złotych z danego roku.
- Pacjenci – osoby, którym w danym roku udzielono świadczenia z tym kodem jako rozpoznaniem głównym (dane od 2015 r.).
- Średnio na pacjenta – kwota refundacji podzielona przez liczbę pacjentów z tym kodem w tym samym roku (dane od 2015 r.).
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiory 4317, 2556 (licencja CC0 1.0), lata 2010–2025, dane na dzień 26 czerwca 2026. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom i nie mają stricte epidemiologicznego charakteru.