F43 Reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne
Opis:
Rozpoznanie tej kategorii obejmuje objawy, przebieg i wystąpienie dwóch zmiennych wyjątkowo trudnego wydarzenia życiowego, co powoduje ostrą reakcję na stres, a w konsekwencji zaburzenia adaptacyjne rozwijające się na tle emocjonalnym.
Kategorie nadrzędne:
Podkategorie:
- F43.0 Ostra reakcja na stresEN: Acute stress reaction
-
Ostra:
EN: Acute:
-
reakcja kryzysowa
EN: crisis reaction
-
reakcja na stres
EN: reaction to stress
-
reakcja kryzysowa
-
Wyczerpanie walką
EN: Combat fatigue
-
Stan kryzysowy
EN: Crisis state
-
Szok psychiczny
EN: Psychic shock
-
Ostra:
- F43.1 Zaburzenie stresowe pourazoweEN: Post-traumatic stress disorder
-
Nerwica urazowa
EN: Traumatic neurosis
-
Nerwica urazowa
- F43.2 Zaburzenia adaptacyjneEN: Adjustment disorders
-
Wstrząs kulturowy
EN: Culture shock
-
Reakcja żałobna
EN: Grief reaction
-
Choroba szpitalna u dzieci
EN: Hospitalism in children
-
Wstrząs kulturowy
- F43.8 Inne reakcje na ciężki stresEN: Other reactions to severe stress
- F43.9 Reakcja na ciężki stres, nieokreślonaEN: Reaction to severe stress, unspecified
Procedury przy tym rozpoznaniu
Procedury ICD-9, które w okresie III kw. 2025 – II kw. 2026 sprawozdawano do NFZ przy rozpoznaniu F43 i jego podkodach wyraźnie częściej niż przy innych rozpoznaniach.
Zabiegi i badania
Badania laboratoryjne
| Badanie | Pacjenci* | × częściej niż średnio** |
|---|---|---|
| P31 Etylowy alkohol | 1 081 | 25× |
| P07 Amfetamina | 245 | 111× |
| P45 Kokaina | 180 | 101× |
| C66 Płytki krwi - liczba | 148 | 6× |
| P44 Kanabinoidy | 147 | 109× |
| C30 Leukocyty - liczba | 143 | 9× |
| P49 Leki | 135 | 21× |
| P60 Metamfetamina | 132 | 118× |
| P13 Barbiturany | 107 | 91× |
| P79 Pochodne benzodwuazepiny | 107 | 97× |
* Liczba pacjentów to suma danych NFZ w podziale na świadczeniodawców: pomija grupy poniżej 5 pacjentów i liczy dwa razy pacjenta leczonego u dwóch świadczeniodawców.
** Ile razy większy jest udział pacjentów z tą procedurą wśród pacjentów z tym rozpoznaniem niż wśród wszystkich pacjentów w zbiorze. Pokazujemy pozycje co najmniej 3 razy częstsze niż średnio i u co najmniej 20 pacjentów. To miara tego, jak często NFZ dostaje te kody razem, a nie ryzyko ani skuteczność leczenia.
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiór 4896 (licencja CC0 1.0), III kw. 2025 – II kw. 2026, dane na dzień 14 września 2026. Zbiór obejmuje leczenie szpitalne i ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, tę drugą tylko u świadczeniodawców, którzy mają też leczenie szpitalne. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom.
Statystyki NFZ
W 2025 r. NFZ odnotował 518 508 pacjentów z kodem F43 jako rozpoznaniem głównym i 2 427 826 świadczeń. To o 34% więcej niż w 2019 r.
| Rok | Pacjenci | Nowi pacjenci | Żyjący z rozpoznaniem | Świadczenia |
|---|---|---|---|---|
| 2025 | 518 508 | 254 310 | 3 707 567 | 2 427 826 |
| 2024 | 495 879 | 251 380 | 3 488 203 | 2 368 226 |
| 2023 | 464 401 | 243 893 | 3 269 013 | 2 110 569 |
| 2022 | 428 215 | 230 086 | 3 055 152 | 1 883 613 |
| 2021 | 399 147 | 216 169 | 2 854 848 | 1 746 150 |
| 2020 | 371 366 | 197 617 | 2 670 735 | 1 574 177 |
| 2019 | 388 359 | 216 697 | 2 500 647 | 1 527 106 |
| 2018 | 369 828 | 205 556 | 2 305 747 | 1 421 578 |
| 2017 | 361 026 | 202 994 | 2 120 012 | 1 399 318 |
| 2016 | 357 901 | 204 909 | 1 934 770 | 1 392 720 |
| 2015 | 356 141 | 211 057 | 1 745 525 | 1 360 348 |
- Pacjenci – osoby, którym w danym roku udzielono świadczenia z tym kodem jako rozpoznaniem głównym.
- Nowi pacjenci – osoby, u których NFZ odnotował ten kod po raz pierwszy; przybliżenie zachorowalności.
- Żyjący z rozpoznaniem – osoby żyjące w danym roku, u których w tym roku lub wcześniej, od początku danych NFZ, odnotowano ten kod; przybliżenie chorobowości. Liczba obejmuje też dawno wyleczonych, więc przy chorobach krótkotrwałych rośnie z roku na rok.
- Świadczenia – wizyty, porady, hospitalizacje i inne świadczenia sprawozdane z tym kodem.
Pacjenci w 2025 r. według podkodów
| F43.0 Ostra reakcja na stres | 36 902 |
|---|---|
| F43.1 Zaburzenie stresowe pourazowe | 11 374 |
| F43.2 Zaburzenia adaptacyjne | 278 597 |
| F43.8 Inne reakcje na ciężki stres | 13 683 |
| F43.9 Reakcja na ciężki stres, nieokreślona | 13 160 |
| F43 bez dokładniejszego kodu | 203 724 |
Liczb nie należy sumować: jeden pacjent bywa zakodowany kilkoma podkodami.
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiory 2556, 2557, 2558, 2561, 2577 (licencja CC0 1.0), lata 2015–2025, dane na dzień 2 lipca 2026. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom i nie mają stricte epidemiologicznego charakteru.
Kwoty refundacji NFZ
W 2025 r. NFZ zapłacił 411 mln zł za świadczenia z kodem F43 jako rozpoznaniem głównym, średnio 793 zł na pacjenta. W 2010 r. było to 88,5 mln zł.
| Wiek | Mężczyźni | Kobiety | Razem |
|---|---|---|---|
| 0–4 | 525 tys. zł | 525 tys. zł | 1,1 mln zł |
| 5–9 | 6,1 mln zł | 4,7 mln zł | 10,8 mln zł |
| 10–14 | 15,8 mln zł | 47 mln zł | 62,8 mln zł |
| 15–19 | 20 mln zł | 57,3 mln zł | 77,3 mln zł |
| 20–24 | 6,4 mln zł | 13,7 mln zł | 20,2 mln zł |
| 25–29 | 6,3 mln zł | 15,6 mln zł | 21,9 mln zł |
| 30–34 | 7,4 mln zł | 21,3 mln zł | 28,7 mln zł |
| 35–39 | 8,6 mln zł | 26,3 mln zł | 34,9 mln zł |
| 40–44 | 10 mln zł | 31,2 mln zł | 41,2 mln zł |
| 45–49 | 9,1 mln zł | 27,8 mln zł | 36,9 mln zł |
| 50–54 | 6,4 mln zł | 20,8 mln zł | 27,2 mln zł |
| 55–59 | 4,4 mln zł | 13,8 mln zł | 18,3 mln zł |
| 60–64 | 3,1 mln zł | 7,9 mln zł | 11,1 mln zł |
| 65–69 | 2 mln zł | 6,4 mln zł | 8,4 mln zł |
| 70–74 | 1,3 mln zł | 4,3 mln zł | 5,7 mln zł |
| 75–79 | 916 tys. zł | 2,2 mln zł | 3,1 mln zł |
| 80–84 | 249 tys. zł | 848 tys. zł | 1,1 mln zł |
| 85+ | 205 tys. zł | 598 tys. zł | 803 tys. zł |
| Rok | Pacjenci | Kwota refundacji | Średnio na pacjenta |
|---|---|---|---|
| 2025 | 518 508 | 411 mln zł | 793 zł |
| 2024 | 495 879 | 374 mln zł | 754 zł |
| 2023 | 464 401 | 329 mln zł | 709 zł |
| 2022 | 428 215 | 248 mln zł | 579 zł |
| 2021 | 399 147 | 173 mln zł | 434 zł |
| 2020 | 371 366 | 155 mln zł | 417 zł |
| 2019 | 388 359 | 151 mln zł | 389 zł |
| 2018 | 369 828 | 137 mln zł | 370 zł |
| 2017 | 361 026 | 129 mln zł | 359 zł |
| 2016 | 357 901 | 120 mln zł | 334 zł |
| 2015 | 356 141 | 119 mln zł | 335 zł |
| 2014 | – | 112 mln zł | – |
| 2013 | – | 106 mln zł | – |
| 2012 | – | 96 mln zł | – |
| 2011 | – | 92,1 mln zł | – |
| 2010 | – | 88,5 mln zł | – |
- Kwota refundacji – kwota, którą NFZ zapłacił świadczeniodawcom za świadczenia sprawozdane z tym kodem jako rozpoznaniem głównym, w złotych z danego roku.
- Pacjenci – osoby, którym w danym roku udzielono świadczenia z tym kodem jako rozpoznaniem głównym (dane od 2015 r.).
- Średnio na pacjenta – kwota refundacji podzielona przez liczbę pacjentów z tym kodem w tym samym roku (dane od 2015 r.).
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiory 4317, 2556 (licencja CC0 1.0), lata 2010–2025, dane na dzień 26 czerwca 2026. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom i nie mają stricte epidemiologicznego charakteru.