A16 Gruźlica układu oddechowego, niepotwierdzona bakteriologicznie lub histologicznie
Opis:
Jest to postać gruźlicy układu oddechowego, gdzie nie uzyskano laboratoryjnego potwierdzenia obecności prątków gruźlicy w badanym materiale. Choroba może obejmować płuca, oskrzela, tchawicę i inne struktury układu oddechowego, dając objawy takie jak przewlekły kaszel, osłabienie, stany podgorączkowe czy utratę masy ciała. Diagnoza opiera się głównie na obrazie klinicznym, badaniach radiologicznych oraz wywiadzie epidemiologicznym. Pomimo braku potwierdzenia bakteriologicznego czy histologicznego, pacjenci wymagają wdrożenia standardowego leczenia przeciwgruźliczego. Leczenie jest długotrwałe i wymaga regularnych kontroli lekarskich oraz monitorowania skuteczności terapii. Pacjenci powinni być również objęci nadzorem epidemiologicznym ze względu na potencjalnie zakaźny charakter choroby.
Kategorie nadrzędne:
Podkategorie:
- A16.0 Gruźlica płuc, bakteriologicznie i histologicznie ujemnaEN: Tuberculosis of lung, bacteriologically and histologically negative
-
Gruźlicze:
EN: Tuberculous:
-
rozstrzenie oskrzeli
EN: bronchiectasis
-
zwłóknienie płuc
EN: fibrosis of lung
-
zapalenie płuc
EN: pneumonia
-
odma opłucnowa
EN: pneumothorax
-
rozstrzenie oskrzeli
-
Gruźlicze:
- A16.1 Gruźlica płuc, badań bakteriologicznych i histologicznych nie przeprowadzonoEN: Tuberculosis of lung, bacteriological and histological examination not done
-
Stany wymienione w kategorii A16.0, badań bakteriologicznych i histologicznych nie przeprowadzono
EN: Conditions listed in A16.0, bacteriological and histological examination not done
-
Stany wymienione w kategorii A16.0, badań bakteriologicznych i histologicznych nie przeprowadzono
- A16.2 Gruźlica płuc, bez informacji o potwierdzeniu bakteriologicznym lub histologicznymEN: Tuberculosis of lung, without mention of bacteriological or histological confirmation
-
Gruźlica płuc
EN: Tuberculosis of lung
-
Gruźlicze:
EN: Tuberculous:
-
rozstrzenie oskrzeli
EN: bronchiectasis
-
zwłóknienie płuc
EN: fibrosis of lung
-
zapalenie płuc
EN: pneumonia
-
rozstrzenie oskrzeli
-
Gruźlicza odma opłucnowa
EN: Pneumothorax
-
Gruźlica płuc
- A16.3 Gruźlica wewnątrzpiersiowych węzłów chłonnych, bez informacji o potwierdzeniu bakteriologicznym lub histologicznymEN: Tuberculosis of intrathoracic lymph nodes, without mention of bacteriological or histological confirmation
-
Gruźlica węzłów chłonnych:
EN: Tuberculosis of lymph nodes:
-
wnękowych
EN: hilar
-
wewnątrzpiersiowych
EN: intrathoracic
-
śródpiersiowych
EN: mediastinal
-
tchawiczo-oskrzelowych
EN: tracheobronchial
-
wnękowych
-
Gruźlica węzłów chłonnych:
- A16.4 Gruźlica krtani, tchawicy i oskrzela, bez informacji o potwierdzeniu bakteriologicznym lub histologicznymEN: Tuberculosis of larynx, trachea and bronchus, without mention of bacteriological or histological confirmation
-
Gruźlica:
EN: Tuberculosis of:
-
oskrzela
EN: bronchus
-
głośni
EN: glottis
-
krtani
EN: larynx
-
tchawicy
EN: trachea
-
oskrzela
-
Gruźlica:
- A16.5 Gruźlicze zapalenie opłucnej, bez informacji o potwierdzeniu bakteriologicznym lub histologicznymEN: Tuberculous pleurisy, without mention of bacteriological or histological confirmation
-
Gruźlica opłucnej
EN: Tuberculosis of pleura
-
Gruźlicze:
EN: Tuberculous:
-
ropniak opłucnej
EN: empyema
-
zapalenie opłucnej
EN: pleurisy
-
ropniak opłucnej
-
Gruźlica opłucnej
- A16.7 Pierwotna gruźlica układu oddechowego, bez informacji o potwierdzeniu bakteriologicznym lub histologicznymEN: Primary respiratory tuberculosis without mention of bacteriological or histological confirmation
-
Pierwotna gruźlica układu oddechowego BNO
EN: Primary respiratory tuberculosis NOS
-
Pierwotny zespół gruźliczy
EN: Primary tuberculous complex
-
Pierwotna gruźlica układu oddechowego BNO
- A16.8 Inne postacie gruźlicy układu oddechowego, bez informacji o potwierdzeniu bakteriologicznym lub histologicznymEN: Other respiratory tuberculosis, without mention of bacteriological or histological confirmation
-
Gruźlica:
EN: Tuberculosis of:
-
śródpiersia
EN: mediastinal
-
nosogardzieli
EN: nasopharyngeal
-
nosa
EN: nose
-
zatok przynosowych [dowolnej]
EN: sinus [any nasal]
-
śródpiersia
-
Gruźlica:
- A16.9 Gruźlica układu oddechowego, nieokreślona, bez informacji o potwierdzeniu bakteriologicznym lub histologicznymEN: Respiratory tuberculosis unspecified, without mention of bacteriological or histological confirmation
-
Gruźlica układu oddechowego BNO
EN: Respiratory tuberculosis NOS
-
Gruźlica BNO
EN: Tuberculosis NOS
-
Gruźlica układu oddechowego BNO
Procedury przy tym rozpoznaniu
Procedury ICD-9, które w okresie III kw. 2025 – II kw. 2026 sprawozdawano do NFZ przy rozpoznaniu A16 i jego podkodach wyraźnie częściej niż przy innych rozpoznaniach.
Zabiegi i badania
Badania laboratoryjne
| Badanie | Pacjenci* | × częściej niż średnio** |
|---|---|---|
| I17 Aminotransferaza alaninowa (ALT) | 770 | 3× |
| I19 Aminotransferaza asparaginianowa (AST) | 745 | 3× |
| I89 Bilirubina całkowita | 449 | 3× |
| L99 Interferon | 337 | 544× |
| M45 Kwas moczowy | 273 | 4× |
| V48 Wirus zapalenia wątroby typu C (HCV) Przeciwciała (anty-HCV) | 232 | 7× |
| A19 Osad moczu | 184 | 5× |
| U37 Mycobacterium tuberculosis complex DNA | 160 | 225× |
| F91 Wirus/ przeciwciała nabytego niedoboru odporności (HIV) Antygen/ Przeciwciała | 158 | 17× |
| C59 Odczyn opadania krwinek czerwonych | 127 | 4× |
* Liczba pacjentów to suma danych NFZ w podziale na świadczeniodawców: pomija grupy poniżej 5 pacjentów i liczy dwa razy pacjenta leczonego u dwóch świadczeniodawców.
** Ile razy większy jest udział pacjentów z tą procedurą wśród pacjentów z tym rozpoznaniem niż wśród wszystkich pacjentów w zbiorze. Pokazujemy pozycje co najmniej 3 razy częstsze niż średnio i u co najmniej 20 pacjentów. To miara tego, jak często NFZ dostaje te kody razem, a nie ryzyko ani skuteczność leczenia.
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiór 4896 (licencja CC0 1.0), III kw. 2025 – II kw. 2026, dane na dzień 14 września 2026. Zbiór obejmuje leczenie szpitalne i ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, tę drugą tylko u świadczeniodawców, którzy mają też leczenie szpitalne. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom.
Statystyki NFZ
Kodu A16 nie ma w statystykach NFZ. NFZ pomija m.in. choroby zakaźne objęte ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a niektórych kodów świadczeniodawcy nie używają w rozliczeniach.
Kwoty refundacji NFZ
W 2025 r. NFZ zapłacił 29,5 mln zł za świadczenia z kodem A16 jako rozpoznaniem głównym. W 2010 r. było to 33,3 mln zł.
| Wiek | Mężczyźni | Kobiety | Razem |
|---|---|---|---|
| 0–4 | 624 tys. zł | 712 tys. zł | 1,3 mln zł |
| 5–9 | 483 tys. zł | 561 tys. zł | 1 mln zł |
| 10–14 | 647 tys. zł | 530 tys. zł | 1,2 mln zł |
| 15–19 | 714 tys. zł | 668 tys. zł | 1,4 mln zł |
| 20–24 | 507 tys. zł | 153 tys. zł | 660 tys. zł |
| 25–29 | 439 tys. zł | 177 tys. zł | 616 tys. zł |
| 30–34 | 729 tys. zł | 178 tys. zł | 907 tys. zł |
| 35–39 | 1 mln zł | 384 tys. zł | 1,4 mln zł |
| 40–44 | 1,7 mln zł | 493 tys. zł | 2,2 mln zł |
| 45–49 | 1,8 mln zł | 25,6 tys. zł | 1,8 mln zł |
| 50–54 | 2,4 mln zł | 377 tys. zł | 2,7 mln zł |
| 55–59 | 2,1 mln zł | 458 tys. zł | 2,6 mln zł |
| 60–64 | 2,6 mln zł | 496 tys. zł | 3,1 mln zł |
| 65–69 | 2,5 mln zł | 870 tys. zł | 3,3 mln zł |
| 70–74 | 2 mln zł | 993 tys. zł | 3 mln zł |
| 75–79 | 923 tys. zł | 231 tys. zł | 1,2 mln zł |
| 80–84 | 321 tys. zł | 78,9 tys. zł | 400 tys. zł |
| 85+ | 309 tys. zł | 297 tys. zł | 606 tys. zł |
| Rok | Kwota refundacji |
|---|---|
| 2025 | 29,5 mln zł |
| 2024 | 30,1 mln zł |
| 2023 | 30,9 mln zł |
| 2022 | 21,9 mln zł |
| 2021 | 12,3 mln zł |
| 2020 | 15,5 mln zł |
| 2019 | 19,4 mln zł |
| 2018 | 23,3 mln zł |
| 2017 | 18,2 mln zł |
| 2016 | 18 mln zł |
| 2015 | 19,3 mln zł |
| 2014 | 21,1 mln zł |
| 2013 | 24,4 mln zł |
| 2012 | 27,4 mln zł |
| 2011 | 29,8 mln zł |
| 2010 | 33,3 mln zł |
- Kwota refundacji – kwota, którą NFZ zapłacił świadczeniodawcom za świadczenia sprawozdane z tym kodem jako rozpoznaniem głównym, w złotych z danego roku.
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiór 4317 (licencja CC0 1.0), lata 2010–2025, dane na dzień 26 czerwca 2026. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom i nie mają stricte epidemiologicznego charakteru.