M47 Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa

EN: Spondylosis

Opis:

Choroba przewlekła, w której chrząstka stawów kręgosłupa ulega stopniowemu niszczeniu, co prowadzi do zniekształcenia kręgów. Zmiany powodują ból kręgosłupa oraz zaburzenia neurologiczne spowodowane uciskiem na rdzeń kręgowy.

Kategorie nadrzędne:

Podkategorie:

Procedury przy tym rozpoznaniu

Procedury ICD-9, które w okresie III kw. 2025 – II kw. 2026 sprawozdawano do NFZ przy rozpoznaniu M47 i jego podkodach wyraźnie częściej niż przy innych rozpoznaniach.

Zabiegi i badania

ProceduraPacjenci*× częściej niż średnio**
88.932 RM kręgosłupa lub kanału kręgowego na poziomie odcinka lędźwiowego (lędźwiowo-krzyżowego) bez wzmocnienia kontrastowego34 51944×
87.241 RTG kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego - przeglądowe23 06238×
89.007 Konsultacja ortopedyczna17 33212×
88.931 RM kręgosłupa lub kanału kręgowego na poziomie odcinka szyjnego bez wzmocnienia kontrastowego12 71532×
03.96 Przezskórne odnerwienie powierzchni stawowej wyrostka kręgu10 764139×
88.387 TK kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego bez wzmocnienia kontrastowego9 42729×
88.110 RTG miednicy - przeglądowe9 37512×
89.13 Badanie neurologiczne9 0018×
88.291 RTG kości kończyny dolnej celowane lub czynnościowe8 7333×
81.92 Wstrzyknięcie leku do stawu lub więzadeł7 16210×
87.221 RTG kręgosłupa odcinka szyjnego - przeglądowe7 09830×
95.06 Badanie widzenia barw6 4097×
87.242 RTG kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego - celowane lub czynnościowe6 05646×
88.793 USG kończyn górnych lub dolnych6 0515×
89.005 Konsultacja neurologiczna5 2156×

Badania laboratoryjne

BadaniePacjenci*× częściej niż średnio**
C59 Odczyn opadania krwinek czerwonych5 4583×
K21 Czynnik reumatoidalny (RF)2 7846×
N66 Przeciwciała przeciw białkom bogatym w cytrulinę (CCP)1 8935×
O21 Przeciwciała przeciwjądrowe (ANA)1 2053×
V49 Wirus zapalenia wątroby typu C Przeciwciała (potwierdzający)77815×
E05 Badanie w kierunku nieregularnych przeciwciał5556×
J41 HLA B2733210×
N75 Przeciwciała przeciw DNA dwuniciowemu (dsDNA)2983×
S37 Borrelia Przeciwciała (całkowite)17813×
G09 Czas częściowej tromboplastyny (PTT)1329×

* Liczba pacjentów to suma danych NFZ w podziale na świadczeniodawców: pomija grupy poniżej 5 pacjentów i liczy dwa razy pacjenta leczonego u dwóch świadczeniodawców.
** Ile razy większy jest udział pacjentów z tą procedurą wśród pacjentów z tym rozpoznaniem niż wśród wszystkich pacjentów w zbiorze. Pokazujemy pozycje co najmniej 3 razy częstsze niż średnio i u co najmniej 20 pacjentów. To miara tego, jak często NFZ dostaje te kody razem, a nie ryzyko ani skuteczność leczenia.

Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiór 4896 (licencja CC0 1.0), III kw. 2025 – II kw. 2026, dane na dzień 14 września 2026. Zbiór obejmuje leczenie szpitalne i ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, tę drugą tylko u świadczeniodawców, którzy mają też leczenie szpitalne. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom.

Statystyki NFZ

W 2025 r. NFZ odnotował 1 631 143 pacjentów z kodem M47 jako rozpoznaniem głównym i 13 291 427 świadczeń. To o 10% mniej niż w 2019 r.

Liczba pacjentów z kodem M47 wg NFZ, 2015–20252015: 2 006 01020152016: 2 004 89020162017: 1 953 36920172018: 1 860 59220182019: 1 811 84320192020: 1 381 69220202021: 1 479 37920212022: 1 526 15820222023: 1 608 88420232024: 1 644 18120242025: 1 631 1432025
Liczba pacjentów wg NFZ w kolejnych latach
RokPacjenciNowi pacjenciŻyjący z rozpoznaniemŚwiadczenia
20251 631 143314 2258 975 77613 291 427
20241 644 181330 5328 851 44613 966 742
20231 608 884337 0508 705 04913 412 061
20221 526 158329 2488 547 61012 412 621
20211 479 379326 1068 407 20510 812 971
20201 381 692279 7218 296 0449 119 591
20191 811 843410 8338 206 22312 133 490
20181 860 592441 3357 947 11612 020 810
20171 953 369492 8057 649 72312 425 565
20162 004 890548 3627 289 06912 741 126
20152 006 010589 6776 858 73212 865 511
  • Pacjenci – osoby, którym w danym roku udzielono świadczenia z tym kodem jako rozpoznaniem głównym.
  • Nowi pacjenci – osoby, u których NFZ odnotował ten kod po raz pierwszy; przybliżenie zachorowalności.
  • Żyjący z rozpoznaniem – osoby żyjące w danym roku, u których w tym roku lub wcześniej, od początku danych NFZ, odnotowano ten kod; przybliżenie chorobowości. Liczba obejmuje też dawno wyleczonych, więc przy chorobach krótkotrwałych rośnie z roku na rok.
  • Świadczenia – wizyty, porady, hospitalizacje i inne świadczenia sprawozdane z tym kodem.

Pacjenci w 2025 r. według podkodów

M47.0 Zespół ucisku tętnicy kręgowej i rdzeniowej przedniej (G99.2*)6 181
M47.1 Inne spondylozy z uszkodzeniem rdzenia kręgowego11 661
M47.2 Inne zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa z uszkodzeniem korzeni nerwów rdzeniowych98 203
M47.8 Inne zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa306 488
M47.9 Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, nieokreślone100 834
M47 bez dokładniejszego kodu1 261 749

Liczb nie należy sumować: jeden pacjent bywa zakodowany kilkoma podkodami.

Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiory 2556, 2557, 2558, 2561, 2577 (licencja CC0 1.0), lata 2015–2025, dane na dzień 2 lipca 2026. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom i nie mają stricte epidemiologicznego charakteru.

Kwoty refundacji NFZ

W 2025 r. NFZ zapłacił 1,1 mld zł za świadczenia z kodem M47 jako rozpoznaniem głównym, średnio 701 zł na pacjenta. W 2010 r. było to 331 mln zł.

Kwota refundacji NFZ za świadczenia z kodem M47, 2010–20252010: 331 mln zł2011: 336 mln zł20112012: 358 mln zł2013: 373 mln zł20132014: 375 mln zł2015: 386 mln zł20152016: 381 mln zł2017: 380 mln zł20172018: 397 mln zł2019: 440 mln zł20192020: 382 mln zł2021: 483 mln zł20212022: 716 mln zł2023: 968 mln zł20232024: 1,1 mld zł2025: 1,1 mld zł2025
Kwota refundacji w kolejnych latach, w złotych z danego roku (bez uwzględnienia inflacji)
Kwota refundacji NFZ za świadczenia z kodem M47 w 2025 r. według wieku i płci pacjentówMężczyźniKobietyMężczyźni 0–4 lat: 27,3 tys. złKobiety 0–4 lat: 98 zł0–4Mężczyźni 5–9 lat: 17,9 tys. złKobiety 5–9 lat: 17,2 tys. zł5–9Mężczyźni 10–14 lat: 81,9 tys. złKobiety 10–14 lat: 99,3 tys. zł10–14Mężczyźni 15–19 lat: 528 tys. złKobiety 15–19 lat: 787 tys. zł15–19Mężczyźni 20–24 lat: 1,1 mln złKobiety 20–24 lat: 1,9 mln zł20–24Mężczyźni 25–29 lat: 2,8 mln złKobiety 25–29 lat: 3,5 mln zł25–29Mężczyźni 30–34 lat: 5,8 mln złKobiety 30–34 lat: 7,5 mln zł30–34Mężczyźni 35–39 lat: 10,9 mln złKobiety 35–39 lat: 15,5 mln zł35–39Mężczyźni 40–44 lat: 17,6 mln złKobiety 40–44 lat: 28,6 mln zł40–44Mężczyźni 45–49 lat: 23,8 mln złKobiety 45–49 lat: 45,3 mln zł45–49Mężczyźni 50–54 lat: 30,1 mln złKobiety 50–54 lat: 61 mln zł50–54Mężczyźni 55–59 lat: 40,2 mln złKobiety 55–59 lat: 70,5 mln zł55–59Mężczyźni 60–64 lat: 53,6 mln złKobiety 60–64 lat: 83,3 mln zł60–64Mężczyźni 65–69 lat: 63,9 mln złKobiety 65–69 lat: 121 mln zł65–69Mężczyźni 70–74 lat: 63,3 mln złKobiety 70–74 lat: 133 mln zł70–74Mężczyźni 75–79 lat: 43,1 mln złKobiety 75–79 lat: 100 mln zł75–79Mężczyźni 80–84 lat: 16,7 mln złKobiety 80–84 lat: 46,1 mln zł80–84Mężczyźni 85+ lat: 11,8 mln złKobiety 85+ lat: 39,7 mln zł85+
Kwota refundacji w 2025 r. według wieku i płci pacjentów. To rozkład pieniędzy, nie liczby pacjentów: kilku ciężko chorych może kosztować więcej niż wielu lżej chorych.
Kwota refundacji w 2025 r. według wieku i płci pacjentów; razem bez kwot, dla których NFZ nie podał wieku albo płci
WiekMężczyźniKobietyRazem
0–427,3 tys. zł98 zł27,4 tys. zł
5–917,9 tys. zł17,2 tys. zł35,1 tys. zł
10–1481,9 tys. zł99,3 tys. zł181 tys. zł
15–19528 tys. zł787 tys. zł1,3 mln zł
20–241,1 mln zł1,9 mln zł3 mln zł
25–292,8 mln zł3,5 mln zł6,2 mln zł
30–345,8 mln zł7,5 mln zł13,3 mln zł
35–3910,9 mln zł15,5 mln zł26,4 mln zł
40–4417,6 mln zł28,6 mln zł46,2 mln zł
45–4923,8 mln zł45,3 mln zł69,1 mln zł
50–5430,1 mln zł61 mln zł91,2 mln zł
55–5940,2 mln zł70,5 mln zł111 mln zł
60–6453,6 mln zł83,3 mln zł137 mln zł
65–6963,9 mln zł121 mln zł185 mln zł
70–7463,3 mln zł133 mln zł196 mln zł
75–7943,1 mln zł100 mln zł143 mln zł
80–8416,7 mln zł46,1 mln zł62,8 mln zł
85+11,8 mln zł39,7 mln zł51,5 mln zł
RokPacjenciKwota refundacjiŚrednio na pacjenta
20251 631 1431,1 mld zł701 zł
20241 644 1811,1 mld zł656 zł
20231 608 884968 mln zł602 zł
20221 526 158716 mln zł469 zł
20211 479 379483 mln zł327 zł
20201 381 692382 mln zł277 zł
20191 811 843440 mln zł243 zł
20181 860 592397 mln zł213 zł
20171 953 369380 mln zł195 zł
20162 004 890381 mln zł190 zł
20152 006 010386 mln zł192 zł
2014–375 mln zł–
2013–373 mln zł–
2012–358 mln zł–
2011–336 mln zł–
2010–331 mln zł–
  • Kwota refundacji – kwota, którą NFZ zapłacił świadczeniodawcom za świadczenia sprawozdane z tym kodem jako rozpoznaniem głównym, w złotych z danego roku.
  • Pacjenci – osoby, którym w danym roku udzielono świadczenia z tym kodem jako rozpoznaniem głównym (dane od 2015 r.).
  • Średnio na pacjenta – kwota refundacji podzielona przez liczbę pacjentów z tym kodem w tym samym roku (dane od 2015 r.).

Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia, dane.gov.pl, zbiory 4317, 2556 (licencja CC0 1.0), lata 2010–2025, dane na dzień 26 czerwca 2026. Dane NFZ służą przede wszystkim rozliczeniom i nie mają stricte epidemiologicznego charakteru.