Przed nami kilka zimnych miesięcy. Miesięcy obfitujących w mróz i śnieg. Niestety śliskie ulice sprzyjają licznym urazom. Wystarczy jeden, nieuważny krok i oglądamy świat z perspektywy chodnika.

Na upadki szczególnie narażone są osoby starsze (i u nich często kończy się to poważniejszym uszkodzeniem ciała), głownie ze względu na obniżoną koordynację ruchową. Nie oznacza to jednak, że osoby w młodszym wieku unikną np. poślizgnięcia. Do najczęstszych, „ulicznych” urazów zimowych należą: otarcia, stłuczenia, skręcenia stawów, złamania oraz urazy głowy.

Najmniej poważnym urazem są stłuczenia, co nie znaczy, że najmniej bolesnym. Stłuczenie to uraz tkanek bez przerwania ciągłości skóry. Powstaje w wyniku upadku. Stłuczone miejsce jest obrzęknięte, sinieje i oczywiście boli. Jak sobie pomóc w takim przypadku? Najlepiej przyłożyć jak najszybciej zimny okład. Obkurczy on naczynia krwionośne i zapobiegnie powiększaniu się krwiaka i opuchlizny. Ponadto w aptece dostępne są liczne środki zmniejszające obrzęk i dolegliwości bólowe (np. altacet). Warto również ograniczyć ruchomość bolesnego miejsca.

Innym rodzajem urazu są otarcia. Powstają na skutek kontaktu naskórka z szorstką powierzchnią. Uszkodzeniu ulegają drobne naczynia krwionośne, leżące tuż pod skórą, co powoduje drobne krwawienia. Zazwyczaj goją się szybko, należy pamiętać o oczyszczeniu rany. W tym celu trzeba dokładnie umyć otarte miejce wodą z mydłem, a następnie zdezynfekować (np. wodą utlenioną). W przypadku mocno zabrudzonej rany może być potrzeba podania anatoksyny przeciwtężcowej, więc (podobnie jak w przypadku rozległego uszkodzenia tkanki) należy udać się do lekarza. Nie wskazane jest szczelne opatrywanie otarcia, skóra powinna „oddychać”, co przyspiesza gojenie.

Czasami złe postawienie stopy prowadzi do niefizjologicznego lub nadmiernego ruchu w stawie. Nazywa się to skręceniem. W jego wyniku może dojść do uszkodzenia torebki stawowej, więzadeł lub chrząstki stawowej. Do charakterystycznych cech skręcenia należą: silny ból w stawie ograniczający jego ruchomość, obrzęk w miejscu uszkodzonych włókien torebki stawowej. Często pojawia się zasinienie, a skóra jest gorąca. Przy niewielkim urazie wystarczy postępować jak w przypadku stłuczenia. Jednak, gdy uszkodzenie jest poważniejsze konieczne jest unieruchomienie kończyny. W tym celu stosuje się opatrunek gipsowy lub ortezę przez okres 3-4 tygodnie, a gdy skręceniu towarzyszy przerwanie więzadeł niezbędny może okazać się operacja.

Znacznie poważniejsze jest zwichnięcie. Jest to rodzaj uszkodzenia stawu, w którym tworzące go kości przestają się stykać. Dodatkowo może dojść do uciskania nerwów lub tętnic, gdyż staw jest niestabilny. Objawy zwichnięcia przypominają skręcenie, towazyszy im jednak o wiele silniejszy ból. Konieczne jest unieruchomienie dwóch sąsiednich kości (np. w przypadku zwichnięcia stawu skokowego oznacza to unieruchomienie stopy względem podudzia, w przypadku zwichnięcia stawu barkowego zaopatrujemy chustą trójkątną), najlepiej w pozycji jaką przybrał chory. Pierwszorzędne znaczenie ma prawidłowe nastawienie stawu. Nigdy nie należy tego robić na własną rękę bo niefachowa pomoc może tylko zaszkodzić. Leczenie obejmuje więc nastawienie oraz unieruchomienie w opatrunku gipsowym. Jeżeli nastawienie zwichnięcia jest niemożliwe w leczeniu doraźnym koniecznością staje się zabieg operacyjny.

Kolejnym częstym urazem jest złamanie. Definiuje się je jako całkowite przerwanie ciągłości kości. Charakteryzuje się patalogiczną ruchomością kości, nieprawidłowym ułożeniem, czasem trzeszczeniem. Złamaniu towarzyszy silny ból, czasem obrzęk i krwiak. Jak odpowiednio zabezpieczyć uraz, żeby nie pogorszyć stanu osoby ze złamaniem? Jeśli złamaniu ulega kość kończyny górnej lub dolnej należy unieruchomić kość wraz ze stawami sąsiadującymi z tą kością (np. przy złamaniu podudzia unieruchamiamy staw skokowy i kolanowy). W tym celu można wykorzystać np. odpowiedniej długości deskę , którą przywiązujemy do kończyny bandażem. Jeśli złamanie jest otwarte (z przerwaniem skóry) na ranę należy nałożyć opatrunek osłaniający. Bardzo groźne dla życia jest złamanie miednicy. Wymaga on szczególnej ostrożności w udzielaniu pierwszej pomocy. Chorego należy unieruchomić w zastanej pozycji, nie należy go przemieszczać. Prawie wszystkie złamania leczone zachowawczo wymagają nastawienia oraz unieruchomienia albo w opatrunku gipsowym albo w szynie. Poważne złamania muszą być leczone w warunkach szpitalnych. Wspomagająco stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwzakrzepowe.

Urazy głowy zdarzają się, podobnie jak i powyższe urazy w każdej porze roku, jednak zimą szczególnie łatwo o takie uszkodzenie. Skutkiem uderzenia głową mogą być tylko otarcia czy siniaki, czasem wystarczy tylko opatrunek lub założenie szwu, lek przeciwbólowy i o sprawie można zapomnieć. Gorzej, gdy urazowi towarzyszą niepokojące objawy. Należą do nich: bóle i zawroty głowy, nudości, senność, zaburzenia orientacji i świadomości, utrata przytomności. Symptomy te mogą świadczyć o uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego i wymagają niezwłocznej konsultacji lekarskiej. Objawy te nie muszą pojawić się bezpośrednio po urazie dlatego ważna jest pilna obserwacja.

W 100% nie da się zapobiec urazom, czasami coś nie jest do końca zależne od nas. Można jednak starać sie zminimalizować ryzyko. Wychodząc na dwór starajmy się unikać oblodzonych miejsc, pomocne może być obuwie o antypoślizgowej podeszwie, unikajmy noszenia zbyt ciężkich rzeczy i nieco zwolnijmy.

Kategorie: Pierwsza pomoc

Dodaj komentarz


Najnowsze wpisy

Zadławienie

O zadławieniu mówimy wtedy, gdy do krtani, tchawicy ...

Jak sobie pomóc? – Zimowe urazy

Przed nami kilka zimnych miesięcy. Miesięcy obfitujących w ...

Nadciśnienie

Nadciśnienie tętnicze dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn. ...

Czy ja mam grypę?

Rano wychodziłeś do pracy i czułeś się świetnie, ...

Cellulit

Panie, których uda lub inne części ciała są ...