V Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania
Nie obejmuje:
  • objawy, cechy chorobowe oraz nieprawidłowe wyniki badań klinicznych i laboratoryjnych, niesklasyfikowane gdzie indziej (R00-R99)
Obejmuje:
  • zaburzenia rozwoju psychicznego
F40-F48 Zaburzenia nerwicowe, związane ze stresem i pod postacią somatyczną
Nie obejmuje:
  • stany związane z zaburzeniami zachowania w F91.- (F92.8)
F40 Zaburzenia lękowe w postaci fobii
Inne:
  • (W tej grupie zaburzeń lęk wywoływany jest tylko lub przede wszystkim przez pewne określone sytuacje, które w rzeczywistości nie są groźne. W następstwie tego pacjent w charakterystyczny sposób unika tych sytuacji, a zetknąwszy się z nimi odczuwa przerażenie. Obawy pacjenta mogą koncentrować się na pojedynczych doznaniach, takich jak kołatanie serca lub uczucie omdlewania. Często są one powiązane z lękiem przed śmiercią, utratą kontroli nad postępowaniem czy przed chorobą psychiczną. Sama myśl o znalezieniu się w sytuacji fobicznej powoduje zazwyczaj wystąpienie lęku antycypacyjnego. Lęk fobiczny często współwystępuje z depresją. Odpowiedź na to, czy należy postawić oba rozpoznania: lęku fobicznego i epizodu depresyjnego, czy też tylko jedno, zależy od przebiegu tych dwóch zaburzeń w czasie, wyników rozpoznania różnicowego, a także od zamierzeń terapeutycznych w czasie badania.)
F41 Inne zaburzenia lękowe
Inne:
  • (Głównym objawem tych zaburzeń jest lęk, który nie ogranicza się do żadnej określonej sytuacji. Występować mogą również objawy depresyjne i natręctwa, a nawet niektóre elementy lęku fobicznego, są one jednak wyraźnie wtórne lub mniej nasilone.)
F42 Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne
Inne:
  • (Istotną cechą tego zaburzenia są nawracające uporczywe myśli natrętne lub czynności przymusowe. Myśli natrętne to idee, wyobrażenia czy impulsy, które pojawiają się w świadomości w sposób stereotypowy. Nieomal zawsze są przeżywane w sposób przykry i pacjent często próbuje bezskutecznie się im przeciwstawiać. Chociaż pojawiają się wbrew woli i budzą wewnętrzny sprzeciw, są mimo wszystko uznawane za własne myśli. Czynności przymusowe czy rytuały są to stereotypowe i wielokrotnie powtarzane zachowania. Nie sprawiają one pacjentowi przyjemności, ani też nie są związane z wykonywaniem użytecznych czynności. Mają one zapobiegać jakimś mało prawdopodobnym wydarzeniom, które – według pacjenta – mogłyby nastąpić, gdyby zaniechał wykonania rytuału. Często te domniemane wydarzenia związane są z wyrządzeniem przez pacjenta krzywdy sobie lub komuś. Zachowanie to pacjent zwykle postrzega jako bezsensowne lub niepotrzebne i często próbuje mu się opierać. Zaburzenia te prawie zawsze łączą się z lękiem, który nasila się przy próbach zaniechania czynności przymusowej.)
Nie obejmuje:
  • osobowość anankastyczna (F60.5)
Obejmuje:
  • nerwica anankastyczna
  • nerwica natręctw
F43 Reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne
Inne:
  • (Podstawą wydzielenia tej kategorii zaburzeń są nie tylko objawy i przebieg, ale również stwierdzenie jednego z dwóch czynników przyczynowych: wyjątkowo stresującego wydarzenia życiowego, powodującego ostrą reakcję na stres albo znaczącej zmiany życiowej prowadzącej do trwałej, przykrej sytuacji, która powoduje zaburzenia adaptacyjne. Mniej ciężkie stresy psychospołeczne („wydarzenia życiowe”) mogą przyczyniać się do wystąpienia całego szeregu zaburzeń sklasyfikowanych w innych miejscach tego rozdziału, ale ich znaczenie etiologiczne nie jest zawsze oczywiste i zależy od osobniczej wrażliwości pacjenta. Oznacza to, że wydarzenia życiowe nie są konieczne, ani wystarczające aby wyjaśnić wystąpienie zaburzenia i kształtowanie się jego obrazu klinicznego. Natomiast zaburzenia ujęte w tej grupie powinny być zawsze bezpośrednią konsekwencją ostrego, ciężkiego stresu lub trwałej sytuacji urazowej. Wydarzenie stresowe, czy trwała przykra sytuacja jest pierwotnym i nadrzędnym czynnikiem przyczynowym, bez którego nie byłoby tego zaburzenia. Zaburzenia te można więc uważać za dezadaptacyjne reakcje na ostry lub przewlekły stres. Uniemożliwiają one skuteczne radzenie sobie i wskutek tego prowadzą do trudności w funkcjonowaniu społecznym.)
F44 Zaburzenia dysocjacyjne [konwersyjne]
Inne:
  • (Wspólnym rysem zaburzeń dysocjacyjnych czy konwersyjnych jest częściowa lub całkowita utrata normalnej integracji pomiędzy wspomnieniami przeszłości, poczuciem tożsamości, wrażeniami czuciowymi i kontrolą ruchów ciała. Wszystkie typy zaburzeń dysocjacyjnych mają tendencję do ustępowania po kilku tygodniach lub miesiącach, szczególnie jeśli ich początek był związany z ciężkim wydarzeniem życiowym. Bardziej przewlekające się zaburzenia, szczególnie niedowłady i zaburzenia czucia, mogą wiązać się z nierozwiązywalnymi problemami czy trudnościami interpersonalnymi. Zaburzenia te klasyfikowano wcześniej jako różne typy „histerii konwersyjnej”. Obecnie uważa się, że są one pochodzenia psychogennego i są ściśle związane w czasie z traumatycznymi wydarzeniami, nierozwiązywalnymi i nietolerowanymi sytuacjami, czy też z zaburzonymi relacjami z otoczeniem. Objawy często są odbiciem wyobrażeń pacjenta o tym, jak przejawiałaby się choroba somatyczna. Badanie lekarskie i badania dodatkowe nie potwierdzają żadnej znanej choroby somatycznej ani neurologicznej. Poza tym utrata funkcji jest wyrazem potrzeb psychologicznych czy konfliktów. Objawy mogą rozwijać się w ścisłym związku ze stresem psychologicznym i często występują nagle. Kategoria ta obejmuje tylko zaburzenia funkcji somatycznych będących normalnie pod świadomą kontrolą oraz zaburzenia wyrażające się utratą czucia. Zaburzenia obejmujące ból i inne złożone doznania somatyczne, związane z czynnością wegetatywnego układu ner
Nie obejmuje:
  • symulacja [świadome udawanie] (Z76.5)
Obejmuje:
  • histeria
  • konwersyjna:histeria
  • konwersyjna:reakcja
  • psychoza histeryczna
F45 Zaburzenia występujące pod maską somatyczną
Inne:
  • (Główną cechą zaburzeń tej kategorii jest powtarzające się występowanie objawów somatycznych z uporczywym domaganiem się badań lekarskich, pomimo negatywnych wyników takich badań i zapewnień lekarzy, że dolegliwości nie mają podstaw somatycznych. Jeżeli współistnieją jakieś choroby somatyczne, nie wyjaśniają one charakteru i nasilenia objawów ani też przygnębienia i obaw o własne zdrowie.)
Nie obejmuje:
  • czynniki psychologiczne lub behawioralne związane z zaburzeniami lub chorobami sklasyfikowanymi gdzie indziej (F54)
  • dyslalia (F80.0)
  • obgryzanie paznokci (F98.8)
  • seplenienie (F80.8)
  • ssanie kciuka (F98.8)
  • tiki (w dzieciństwie i okresie młodzieńczym) (F95.-)
  • trichotillomania (F63.3)
  • wyrywanie włosów (F98.4)
  • zaburzenia dysocjacyjne (F44.-)
  • zaburzenia seksualne niespowodowane zaburzeniem organicznym ani chorobą somatyczną (F52.-)
  • zespół Gilles’a de la Tourette (F95.2)
F48 Inne zaburzenia nerwicowe